25 Jun 2011

Vài suy nghĩ vụn

Có một chuyện tôi phát hiện từ lâu, quên bẵng một thời gian nhưng vẫn chưa thấy ai nhắc đến. Cuốn Trò chuyện trong quán La Catedral có phần giới thiệu tác giả và lời dịch giả giống nhau i xì bóc. Nhìn từ quan điểm một người làm sách thì lỗi này hic hic khó có thể chấp nhận được. Còn nhìn từ lý thuyết âm mưu thì tôi vẫn chưa hiểu động cơ của việc này là gì.
*
Tôi khá băn khoăn về từ "lữ khách" trong nhan đề tiếng Việt của cuốn If on a winter's night a traveler, dù vẫn biết việc dịch nhan đề đôi khi là một việc vô cùng khó. Từ này theo Phan Ngọc có nghĩa là khách trọ, còn theo từ điển Đào Duy Anh là khách qua đường (tất nhiên rồi cũng tìm một chỗ nào đấy để trọ vì "lữ" ở đây đồng nghĩa với trong "lữ điếm" tức là motel, quán trọ). To travel là to journey, thực ra bắt nguồn từ travail (lao động), nhưng nói chung không bao hàm nghĩa của từ "lữ".

Ngoài ra, có Hán Việt tân thời và Hán Việt cổ điển. "Lữ khách" thuộc tuýp Hán Việt cổ hẳn, kéo cả nhan đề trở thành cổ xưa và nghiêm trang hẳn. Không biết truyện có thực vậy không.

Chưa kể winter và traveler vần với nhau, “mùa đông” và “lữ khách” thì nghịch.
*
Hai vé xem phim Cinebox có giá trị tương đương hai giờ motel, nên nếu không có phim gì hay ta hãy vào lữ điếm.
*
Hôm rồi ngồi trên máy bay, lần đầu tiên tôi thấy có người làm như thế và có đến hai người cùng làm chuyện ấy một lúc. Nhân vật trong cuốn Super sad true love story của tôi đọc Chiến tranh và hòa bình bằng cách rê chiếc thước kẻ theo từng dòng, đọc đến đâu rê đến đó, ngấu nghiến từng chữ. Cô nàng ngồi cạnh tôi cũng đọc một cuốn dày ngang W&P, đọc đến đâu rê chiếc thẻ nhập cảnh đến đó. Đọc kiểu này chắc tinh thần phải vững lắm. Mỗi cái chậm.

Đọc nhanh nhất quả đất chắc là ông gì hói đầu bên Liên Xô. Nghe đồn đâu ở Hố Nai, ổng trong một lúc đọc hai cuốn liền. Đọc kiểu scan từng trang một.
*
Bác gì luật sư từng bảo, các mối quan hệ liên quan đến sách nói chung khá bệnh hoạn. Có một đám bạn cứ nghe thấy tên sách là lại cơn cơn hết cả lên.
*
Sách dạo này đắt quá. Nhưng ta vẫn phải mua vì đến lúc bạn muốn đọc thì các bản in sau này còn đắt hơn. Cơ hội của Chúa chẳng hạn. Ngày xưa tôi đã nghe nhắc đến Nguyễn Việt Hà như là ngôi sao trên bầu trời quang đãng của văn học trào phúng tân thời.

Có hài hước đồng pha và hài hước lệch pha. Lệch pha là nói chả ai cười. Muốn thành đồng pha, trong truyền số liệu có cái gọi là điều pha, tức là khâu mẹ cái mồm lại.

Sở hữu một cuốn sách không bao giờ là một lựa chọn thiếu khôn ngoan hơn so với việc đi ăn bánh bột lọc hay phá lấu, dù nhờ đi ăn vặt thỉnh thoảng bạn cũng học được kha khá tiếng Triều Châu: sâm bổ lượng, giò cháo quẩy, há cảo, xá xíu, xí quách, bạc sỉu…

18 comments:

  1. Ờ, cái Trò chuyện trong quán Le Catedral anh cũng thấy lỗi đấy nhưng chưa có dịp lôi ra xúc xiểm:) ấy là chưa nói đến đoạn dịch giả dịch từ tiếng Anh, mà Nhã Nam lại bảo là dịch từ nguyên bản tiếng Tây Ban Nha. Theo chỗ anh biết thì trong lúc biên tập có đối chiếu nguyên bản tiếng TBN thôi.

    ReplyDelete
  2. Để có vần theo anh nên dịch thành Nếu đêm đông có người lao công, hoặc Nếu đêm đông có lão công công:)

    Cuốn đấy có nhiều chỗ thuộc loại bất khả dịch; ấy là so với bản tiếng Anh, chứ còn so tiếng Ý thì không biết thế nào.

    ReplyDelete
  3. 1. Không biết Tân đã đọc entry này chưa? Có phải Tân không :)? http://blog.daobachlien.com/2010/11/dau-truong-sinh-tu/. Chị chưa đọc ĐTST nên không rõ, nhưng chị thích đoạn này "Người dịch khá sáng tạo. Vài ba danh từ trong nguyên tác không có trong từ điển tiếng Anh đều được dịch hoặc phiên âm thành vài ba danh từ không có trong từ điển tiếng Việt. Ví dụ: Dịch mockingjay thành húng nhại, jabberjay thành húng nhây, katniss thành cát nhĩ, tracker jacker thành bắt-là-cắt… Phiên âm: tessera thành tê-ra, muttation thành mút-tai-to, groosling thành gô-linh… Hiệu ứng nhìn chung rất thú vị, ít ra là đối với tôi." Chị cũng rất thích cách dịch đó, chị đã fwd cho chị gái, cũng đang dịch, để tham khảo và học tập :D

    2. Cũng là một người từng ngồi trên máy bay, đọc sách đến đâu rê thước kẻ đến đó, nhưng lý do không phải vì ngấu nghiến từng dòng từng chữ. Việc rê và đọc theo từng dòng như vậy sẽ giúp mắt chỉ tập trung vào duy nhất dòng đó thôi, tránh được hiện tượng mắt đảo khi máy bay bay hoặc rung lắc, một khi mắt đảo thì rất dễ nhức đầu, dẫn tới "plan sick". :)

    ReplyDelete
  4. @GM: Vụ dịch từ nguyên bản thì điêu quá thể :D Cuốn Calvino em chưa đọc bản tiếng Anh nên chịu.

    @BA: Hic cuốn đấy kha khá lỗi, không biết có dịp tái bản để sửa không.

    Cách đấy hay chứ nhỉ, nhưng em thấy đọc như thế chậm lắm, với lại không bắt được ý toàn cục, có khi đọc trang sau quên mất nội dung trang trước hehe

    ReplyDelete
  5. Ừa, nếu không phải ngồi trên tàu xe hay máy bay thì chị sẽ không đọc theo kiểu rê thước từng dòng như vậy, chậm và mệt lắm.

    Trước đây chị có đọc một cuốn bày cách mở rộng thị trường của mắt để cuối cùng như Tân nói, có thể đọc sách như chụp hình sách vậy - scan từng trang một. Mới thực hành ngang cấp độ hai ba gì đó thì vì bận và không có động lực mạnh mẽ nên bỏ ngang. :D

    Cuốn đó là mối tình đầu của Tân à? [Xin lỗi là dạo này chị không vào FB nên không được cập nhật tình hình Tân lắm]

    ReplyDelete
  6. À, bí quyết để mối tình của mình bớt lỗi là tìm một người thật yêu quý mình rồi dúi nhờ họ đọc giúp. :D

    ReplyDelete
  7. mấy quả đấy đã có xử lý nội bộ rồi, lỗi của bên bộ phận bản quyền viết trang bìa lót, của biên tập viên chính phụ trách và của bộ phận chế bản, lỗi liên ngành luôn hic

    xời, biết tiếng Pháp mà vẫn dám viết "tuýp", chết thật hehehe, "týp" và "tuýp" khác nhau giời biển, nhá

    ReplyDelete
  8. vụ vần này:

    tên tiếng Ý của nó là Se una notte d'inverno un viaggiatore, dịch giả tiếng Anh để vần tức là over mợ nó rồi :p

    ReplyDelete
  9. @BA: Cuốn đầu chị. Đọc kiểu scan thường là vì công việc hay mục đích nào đấy buộc phải đọc gấp, chứ không nên nâng tầm triết học lên thành một kỹ năng hay đại loại. Đọc sách là phải hít hà vuốt ve mơn trớn săm soi như bác GM í :P

    @NL: Hai cuốn foto của Todorov anh gửi đi đâu ấy em vẫn chưa nhận được :( rồi mấy cuốn trao đổi cùng đợt với The Truce với gì gì nữa hic

    ReplyDelete
  10. wtf, thế mà cứ tưởng là nhận lâu rồi hic, tsb bọn bưu điện, vụ Todorov thì anh có thể photo lại, còn vụ kia là quyển gì nhỉ?

    ReplyDelete
  11. mặc cả ầm ầm ở đây này
    http://nhilinhblog.blogspot.com/2010/12/sach-xxiv-tinh-thuong-noi-nho.html

    ReplyDelete
  12. đợt vừa rồi em không ở nhà đúng không? thử hỏi người nhà check lại xem, anh gửi sách và tài liệu qua bưu điện lúc nào cũng theo chế độ an toàn và chưa bao giờ bị mất cả hic

    vụ trao đổi La Trêve kia thì đã có gì đâu mà tiến hành, sắp thôi :p

    ReplyDelete
  13. ặc ặc thế làm món gì trước đê :D

    ReplyDelete
  14. okie, tương lai gần nhất là La Carte et le Territoire và Le Rideau, chọn đê

    ReplyDelete
  15. Le Rideau nhé. Hic cuốn đấy mình mém vớ được bản tiếng Anh của ông GM.

    ReplyDelete
  16. Tân được Encouter bìa cứng mới cáu cạnh rồi lèm bèm gì nữa

    ReplyDelete
  17. Encounter công nhận chất lượng :D

    ReplyDelete