Báo chí (1)

Nhiều bác quả là có duyên với báo chí, mới hôm trước có bài đăng báo nào thì hôm sau báo ấy trở thành tâm điểm của dư luận. Nhân vụ scandal của báo Văn nghệ, nhìn lại tớ mới thấy từ lâu mình đã không còn ý định bén duyên với báo chí nữa, kể từ cái thời thiếu niên sôi nổi hứng chí gửi bài cho mục Phóng viên nhỏ của tờ Thiếu niên tiền phong ở số 5 Hòa Mã, Hà Nội với bao hy vọng ấp ủ nhưng cuối cùng thì không được đăng. Hồi đó tớ viết về bà cô dạy văn bắt bọn tớ học thuộc văn của bả, mà có thơm tho gì cho cam, vì tất nhiên bà í phải viết dở đi để đến khi bọn tớ chép lại cũng có mùi ngây ngô như bắp luộc, hoặc nhiều khả năng là bà í dốt văn thật.

Tờ tạp chí đầu tiên tớ được tiếp xúc khi bước chân ra thế giới bên ngoài là Văn nghệ quân đội của bà già hai thằng hàng xóm. Hồi đấy mỗi lần sang chơi, toàn thấy bà bắt hai đứa quỳ xuống úp mặt vào tường rồi cầm roi mây vụt tới tấp vì bọn nó can tội lười học. Mình hồi đấy mủi lòng thế nào lại lấy vở thằng em ra làm giúp nó bài văn Tấm Cám. Kết luận hình như là, "sau khi đọc truyện Tấm Cám em rút ra một bài học, thà mình phụ người chứ đừng để người phụ mình". Bà bác sau khi vụt hai thằng con xong thì lại bước lên tầng gác, ngồi căm cụi đọc đọc viết viết, bên cạnh một chồng Văn nghệ quân đội. Đã có một thời hậu bao cấp như vậy, suy tưởng, bấp bênh, đứt gãy và đổ vỡ đúng kiểu David Foster Wallace luôn.

Nhà tớ hồi xưa cách bưu điện chừng vài bước chân. Hằng năm, cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều, và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tớ lại nao nức vì sắp được mẹ cho tiền đi đặt báo. Cơ bản thì vẫn là TNTP, Toán học tuổi trẻ, Tin học nhà trường nhưng thú nhất vẫn là việc khám phá những tờ báo "lạ". Ở Việt Nam nhiều báo lạ lắm, đảm bảo các bác chưa bao giờ nghe tên: Sưu tập tem, Nghiên cứu triết học, Nghiên cứu Trung Quốc, Lịch sử quân sự... hay Viện toán thì có tờ Vietnam Journal of mathematics bìa màu vàng hoa cải. Báo nước ngoài thì không đặt được, nhưng nếu xin xỏ thì vẫn có được bản photo vài số Квант hay Mатематика в школе (Toán học trong nhà trường). Cái cảm giác mỗi khi đi học về nhìn thấy tờ báo nằm trước hiên cửa, nó rộn ràng và thánh thiện như mỗi khi đến lớp nhìn thấy mảnh thư gấp nhỏ bỏ trong ngăn bàn của người con gái không quen.