Simone de Beauvoir và Phái Tính Thứ Mấy?

Simone de Beauvoir ngoài là một tiểu thuyết gia, một nhà ủng hộ nữ quyền, còn là người viết tự truyện xuất sắc. Ngay cả các tiểu thuyết của bà cũng mang dáng dấp của hồi ức. L'Invitée (1943) hư cấu hóa cuộc gặp gỡ giữa Beauvoir, Jean-Paul Sartre và Olga Kosakiewicz, học trò của bà. Các nhân vật trong Les Mandarins (1954) đều có phần sao phỏng từ những con người thật, như Beauvoir, Sartre hay Camus..., và truyện cũng thể hiện khuynh hướng chính trị cánh tả của Beauvoir. Trong La deuxième sexe, bà kể lại việc là một phụ nữ mang một ý nghĩa như thế nào. [Tại sao các tác phẩm của bà luôn có một độ chênh giữa khi hoàn thành và khi được in, hay ngay cả khi được dịch? L’Invitée được viết trong khoảng 1935-1937 trong lúc Sartre bắt đầu viết L'étre et le néant, và cả hai cuốn đều được xuất bản năm 1943. L’Invitée mãi đến 1984 mới được dịch sang tiếng Anh, La deuxième sexe (1949) phải đợi đến 1968 và La Force de l'âge (1960) năm 1973. Và phải nói là phần thư tịch về Beauvoir trong Ba mươi triết gia phương Tây của Nguyễn Ước sai thời gian trầm trọng.]

Về mảng tự truyện, Simone de Beauvoir có bốn quyển. Cuốn tự truyện đầu tiên, Mémoirs d’une Jeune Fille Rangée (1958), ngay năm sau đó đã được dịch, thành Memoirs of a Dutiful Daughter, kể lại thời thơ ấu, cuộc sống gia đình và tình bạn mật thiết của bà với Zaza, cùng những năm tháng học tại trường Sorbonne. Trong tập này, Beauvoir kể lại quá trình dung dưỡng những suy nghĩ triết học độc lập và những mối ảnh hưởng khiến bà chọn trở thành nhà văn và triết gia sau này. Tập thứ hai, La Force de l’Âge (The Prime of Life, 1960), nói về giai đoạn 1929-1944, kể lại việc bà từ một sinh viên triết học trở thành người trưởng thành như thế nào, và việc khám phá ra trách nhiệm của bản thân với chiến tranh, và với nền hòa bình. Tập ba, La Force des Choses (The Force of Circumstance, 1963), chia làm hai phần, kể lại giai đoạn  từ WWII năm 1944 đến năm 1962. Lúc này, Beauvoir đã nhận thức rõ rệt hơn về khuynh hướng chính trị của mình, với tư cách là một trí thức, với đất nước và lịch sử. Phần đầu (After the War, 1944-1952) mô tả bầu không khí "xôm tụ" của các nhóm trí thức ở Paris thời hậu chiến, trong khi phần sau (Hard Times, 1952-1962)  thu nhỏ lăng kính lại, thể hiện những suy nghĩ cá nhân của Beauvoir về thời cuộc, chính trị, hay cụ thể là cuộc chiến tranh Algeria. Ở cuốn cuối cùng, Tout Compte Fait (All Said and Done, 1972), Beauvoir đúc kết lại cuộc đời mình, những mối quan hệ và những gì đã đạt được.

Ngoài ra, trong các tác phẩm của Beauvoir, tính tự truyện còn có trong Une Mort très Douce (A Very Easy Death, 1964), là những trang hồi ức rất xuất sắc về tình yêu và sự mất mát, kể lại cảm xúc cá nhân sau cái chết của mẹ bà, hay như trong La Cérémonie des Adieux (Adieux: A Farewell to Sartre) sau khi Sartre mất năm 1980.

Bộ The Beauvoir Series, dịch từ nguyên bản tiếng Pháp (do Magaret A. Simons và Sylvie Le Bon de Beauvoir, con nuôi Simone de Beauvoir, biên soạn),  là tập hợp khác những trang viết và hồi kí của bà, bên cạnh cuốn tập hợp thư từ viết cho Sartre, Lettres à Sartre (1990), dày hơn 500 trang, xuất bản mấy năm sau khi bà qua đời. Trong bộ này có các quyển Philosophical Writings, Diary of a Philosophy Student (mới ra được Volume 1, 1926-1927) và Wartime Diary. Khi nào rảnh tôi sẽ dịch mấy bài trong cuốn Wartime Diary, tuy cần phải nói rằng, điều thú vị ập đến đầu tiên, từ cuốn Letters to Sartre và Wartime Diary, là hé lộ nhiều hơn về bisexuality của Beauvoir, dù bà đã phủ nhận chuyện đó, chẳng hạn như trong cuốn tiểu sử Hazel Rowley viết năm 2005. Từ khóa trước nhất, tất nhiên, là Bianca Lamblin, cousin của Georges Perec và từng là học trò của Beauvoir.