Đồng Việt Nam suy yếu, vượt mức 19,000 ăn một Đôla trên thị trường không chính thức tuần rồi, tiếp tục trượt dài và ấn định những mức kỷ lục mới trong năm. Vào thứ 4 tuần này, tỉ giá được công bố ở mức 19,100 hoặc 19,200 một Đôla.
Sau đây là một vài câu hỏi và trả lời liên quan đến vấn đề đồng tiền:
CHÚNG TA ĐANG BÀN ĐẾN TỈ GIÁ NÀO?
Ở đây là tỉ giá Đôla/VNĐ không chính thức, hay thị trường chợ đen, được niêm yết tại khắp các tiệm vàng trong nước, vốn dĩ nhiều gấp 2 lần so với các trung tâm trao đổi tiền tệ. Ở mức 19,100, VNĐ yếu hơn khoảng 12.5% tỉ giá tham khảo ấn định bởi Ngân hàng Nhà nước.
Tỉ giá Đôla/VNĐ chính thức bị hạn chế trên thị trường liên ngân hàng với biên độ 5% cao hay thấp hơn tỉ giá tham khảo.
Người ta cho rằng các ngân hàng thường tìm cách vượt qua biên độ thông qua đồng tiền thứ 3 không bị hạn chế hay các giao dịch sáng tạo khác, và tỉ giá thị trường chợ đen phản ánh sát sao nhất tỉ giá thực trên thị trường ngoại hối.
Những nhà kinh doanh ngoại hối nói vậy bởi vì quy mô nhỏ của thị trường không chính thức. Đôi khi một lệnh mua khoảng 10 triệu Đôla trong một ngày cũng đã tác động không nhỏ đến thị trường.
TẠI SAO VNĐ LẠI SUY YẾU SO VỚI ĐÔLA?
Nguyên nhân tức thời, những người kinh doanh cho rằng, đó chính là lượng cầu USD tăng bởi khoảng cách giữa giá vàng ở Việt Nam và thị trường thế giới ngày càng rộng. Việt Nam cấm nhập khẩu vàng từ tháng 5 2008. Những kẻ gây ảnh hưởng lớn nhất tại thị trường chợ đen là buôn lậu vàng, thường hoạt động thông qua Campuchia.
Thứ 4 tuần này, giá vàng đã chạm mức 27 triệu đồng một lượng, tức khoảng 1,175 USD một ounce. Trên thị trường vàng quốc tế là vào khoảng 1,106 USD.
Một nguyên nhân khác, cũng theo những người kinh doanh, là do tin đồn từ tuần trước rằng Ngân hàng Nhà nước sẽ nới rộng biên độ, có thể sẽ tăng gấp đôi. Truyền thông nhà nước đã trích lời Thống Đốc Nguyễn Văn Giàu phủ nhận tin đồn trên.
Nói rộng ra, tính thanh khoản của đồng Đôla bị thắt lại trong gần như cả năm ngoái, một phần vì sụt giảm đột ngột từ dòng đầu tư nước ngoài, kiếu hối và xuất khẩu.
Các doanh nghiệp xuất khẩu, bao gồm các công ty Nhà nước lớn, và nhiều nhà kinh tế tin rằng, hộ gia đình bắt đầu tích trữ Đôla nhưng một hàng rào chống lại sự sụt giảm trông thấy của đồng nội tệ và lạm phát. Nhiều người dân Việt Nam hẳn còn nhớ đợt siêu lạm phát những năm 1980 và nền kinh tế trở nên Đôla hoá cao như một kết quả.
LIỆU NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC SẼ PHÁ GIÁ?
Câu cửa miệng của Ngân hàng Nhà nước luôn là sẽ quản lí tỉ giá linh hoạt, và không có dự định phá giá hay nới rộng biên độ trong thời gian tới.
Thống đốc Giàu lặp lại những ý trên vào cuối tuần và khuyên người tiêu dùng không nên mua Đôla nhằm “tránh mất mát”, mặc dù ông không nói thêm về vấn đề này.
Từ tháng 6 2008 đến tháng 3 2009, Ngân hàng Nhà nước liên tục nới rộng biên độ 3 lần, cho phép VNĐ yếu dần một cách hiệu quả, và tiến hành duy nhất 2 lần phá giá.
Sau mỗi lần điều chỉnh, tỉ giá chính thức gần như ngay lập tức rơi về điểm tận cùng của biên độ và tỉ giá trên thị trường chợ đen cũng rớt theo.
Thực tế trên có thể khiến Ngân hàng Nhà nước thận trọng hơn trong những quyết định phá giá nhỏ sau này.
Trong khi đó, tuần trước, Morgan Stanley cho rằng việc phá giá đồng tiền thêm nữa “có thể tạo tâm lí kỳ vọng tiếp tục phá giá, dẫn đến người dân nắm giữ USD nhiều hơn và kết quả là Ngân hàng trung ương cần nhiều dự trữ ngoại tệ hơn để củng cố nội tệ”
Mặc dù nếu không làm đồng nội tệ suy yếu có thể để mặc áp lực lên cân bằng bên ngoài trở nên mất kiểm soát. Ngân hàng Nhà nước đã từng bước hạ tỉ giá tham chiếu xuống nhưng tính từ tháng 5 đến nay chỉ là 0.5%.
NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC NÊN LÀM GÌ?
Một số người trong ngành ngân hàng nói Thống Đốc cần đưa ra nhiều hơn mức “lời khuyên” và đề nghị Ngân hàng Nhà nước can thiệp bằng cách bán ra nhiều USD cho các ngân hàng thương mại để đáp ứng đủ nhu cầu của các nhà nhập khẩu, những người chịu thiệt hại nhiều nhất bởi sự suy yếu của tiền Đồng.
Một chướng ngại tiềm năng khác nữa chính là dự trữ ngoại hối của Việt Nam. Từ đầu năm đến cuối tháng 6, dự trữ ngoại hối đã giảm 23%, xuống còn 17.6 tỉ USD (số liệu từ ADB).
Ngân hàng trung ương không đưa ra số liệu về dự trữ thường xuyên nhưng nhiều nhà kinh tế tin tưởng con số hiện giờ còn nhỏ hơn thế, mặc dù có thể có nhiều nguồn ngoại tệ khác đổ vào.
Giả sử với hạn chế của nguồn tài nguyên ngoại hối, nhiều nhà kinh tế biện hộ cho một lần phá giá lớn theo sau bởi một lần phòng thủ mạnh mẽ với nguồn thuốc súng sẵn có từ kho dự trữ. Một vài ý kiến cho rằng Ngân hàng Nhà nước nên sửa sang lại cách thức quản lí tỉ giá sao cho linh hoạt hơn trong tương lai.
Thắt chặt tiền tệ cũng là một giải pháp. Tuy nhiên, chính phủ lại đang miệt mài với gói kích thích kinh tế trong vài tháng tới và mới đây thông qua kéo dài chương trình hỗ trợ lãi suất, được cho là sẽ giảm khả năng lãi suất sẽ đi lên trong tương lai gần.
Một bước khác Ngân hàng Nhà nước cũng có thể thực hiện nhằm giảm bớt áp lực, đó là buộc các công ty xuất khẩu, cụ thể là các doanh nghiệp nhà nước lớn, bán ra lượng Đôla mà họ đã tích trữ. Ý kiến này đã được bàn tới vài tháng trước.
Dịch từ Forbes
No comments:
Post a Comment