Sau khi nhà văn David Foster Wallace tự sát vào tháng Chín năm ngoái, người đại diện từ lâu của ông là Bonie Nadell đã không biết đường nào mà lần trong mê lộ chữ nghĩa mà ông để lại. Bà phát hiện những bản thảo khác nhau của cuốn tiểu thuyết cuối cùng còn dang dở của Wallace phân tán trong hai chiếc máy tính và những tập giấy được cất rải rác trong gara nơi ngài Foster Wallace từng làm việc ở Claremont, California. Bà không biết là ông muốn lựa bản thảo nào. Cuốn tiểu thuyết này, Wallace viết về I.R.S. [Internal Revenue Service, cơ quan thuế liên bang của chính phủ Mỹ], đang được biên tập lại dựa trên những ghi chép của tác giả để kịp xuất bản vào mùa thu năm sau. “Phần lớn cuốn sách còn đang là dấu hỏi”, Nadell nói về cuốn tiểu thuyết sẽ có tên “Pale King”.
Làn sóng những cuốn sách được xuất bản sau khi nhà văn mất đi làm khuấy lên tranh luận về việc nhà xuất bản làm thế nào để biên tập những mảnh văn chương ngổn ngang còn sót lại. Vladimir Nabokov, William Styron, Graham Greene, Carl Jung và Kurt Vonnegut là những cái tên sẽ được xuất bản vào mùa thu tới. Những tác phẩm sau khi chết của Ralph Ellison và nhà viết truyện kinh dị Donald E. Westlake cũng sẽ được xuất bản vào năm 2010.
Những tác phẩm này gây cả hào hứng lẫn tranh cãi. Việc nhiều bản thảo chưa hoàn thành và được viết trong những bản thảo chắp nối đặt ra những câu hỏi về ý định của tác giả. Những bản thảo khác, được bới lên từ đống tư liệu của những năm đầu còn chưa chín muồi, có thể khiến nhiều người hâm mộ thất vọng và làm lu mờ đi sự nghiệp hoành tráng của tác giả. Cuốn tiểu thuyết trinh thám chưa hoàn thành của Graham Greene in dài kì trên tạp chí văn học "The Strand" bị chỉ trích dữ dội trên blog văn chương Jacket Copy của Los Angeles Times, rằng “chán đời hơn nhiều” so với tác phẩm đã thành danh của Greene, “The Power and the Glory” [1940].
Trong khi một số cho rằng sự xuất bản ào ạt này chỉ là hiện tượng ngẫu nhiên, những người khác lại nói những nhà xuất bản đang quá nôn nóng trong việc tìm kiếm tác phẩm của những tác giả nổi tiếng đã mất bởi đào đâu ra một lượng độc giả sẵn có đông như vậy trong một thị trường cạnh tranh như của ngành xuất bản. Những tác phẩm mới của các nhà văn lớn “củng cố hơn nữa niềm tin của bạn vào một số ít điều mà bạn đã chắc chắn”, Robert Miller của HarperCollins nói; đây là nơi đã in cuốn hợp tuyển những tiểu luận và truyện ngắn chưa từng xuất bản của Mark Twain vào mùa xuân năm ngoái.
Nhà phụ trách tác phẩm của Mark Twain mới chỉ in một phần trong số 700 bản thảo vì e rằng việc in tất những phần chưa chỉn chu sẽ ảnh hưởng đến danh tiếng của nhà văn. Gần 100 năm sau ngày mất của Twain, mới chỉ có 50 đến 60 trong số những bản thảo đó được xuất bản, Robert Hirst, người biên tập cuốn tuyển tập mới đây “Who is Mark Twain?” của Harper nói. Một số nhà phê bình cho rằng nhiều tác phẩm hậu Twain chỉ đáng bỏ vào sọt rác, nhưng Hirst lập luận rằng những trang viết chưa hoàn thiện cũng có giá trị của nó.
“Bạn có thể biết được nhiều thứ về cách ông ấy nghĩ và viết, điều mà bạn không thể có khi đọc một ấn bản của Huckleberry Finn,” ngài Hirst nói. “Tôi không nghĩ việc xuất bản sẽ hủy hoại danh tiếng của ông.”
Vladimir Nabokov đã dặn dò người thân đốt cuốn tiểu thuyết cuối cùng, “The Original of Laura”, sau khi ông mất. Ông viết nó trên 138 miếng thẻ, như cách ông từng dùng để viết “Lolita” và những cuốn khác. Không một ai, kể cả con trai Dmitri Nabokov là người chịu trách nhiệm in sách cho ông, biết được thứ tự chính xác của những miếng thẻ đó.
Nhiều thập kỉ qua, Dmitri Nabokov đã giữ bản thảo ấy trong tủ kín của ngân hàng Thụy Sĩ [Swiss bank vault] mà chỉ một nhóm học giả về Nabokov có thể đọc được, và trong đôi cuộc phỏng vấn ông nói rằng sẽ đốt nó. Năm 2008, ba mươi năm sau khi Nabokov bố qua đời, người con phát biểu trên một tạp chí của Đức về quyết định công khai tác phẩm, sau một lần ông mơ thấy cha xuất hiện và dặn ông “hãy xuất bản cuốn sách”.
Brian Boyd, một học giả về Nobokov và nhà viết tiểu sử tại University of Auckland, New Zealand, nói rằng ban đầu ông thấy cuốn tiểu tiểu thuyết này quá “thô” và người ta nên cân nhắc đến quyết định hủy nó của Nobokov cha. Ông đọc bản thảo này lần đầu vào năm 1985 sau khi được sự cho phép của vợ tác giả là Vera Nabokov. Sau khi bà mất vào năm 1991, ông đọc lại bản thảo và thay đổi thái độ.
“Những từ mở đầu như thôi miên tôi”, ông Boyd nói. Ông cũng là người đã biên tập ba tuyển tập khác của Nabokov, bao gồm những lá thư chưa được công bố của Nabokov viết cho vợ. “Đó là một lối tường thuật mà ông chưa bao giờ dùng trước đây và tôi không nghĩ là trước ông có bất kì ai từng dùng.”
Nhà Alfred A. Knopf, nơi sẽ xuất bản cuốn sách vào tháng Mười một này, mời ông Boyd và các học giả khác nghiên cứu bản thảo, nhưng không ai có thể giả mã được thứ tự của câu chuyện. Nhà xuất bản đối mặt với một khó khăn mới: “Làm thế nào để sắp xếp 138 miếng thẻ và biến chúng thành một cuốn truyện?”. Chip Kidd của Knopf nói những miếng thẻ “đa phần vẫn nằm theo đúng thứ tự, chỉ trừ một số nằm lung tung.”
Nhằm nhấn mạnh tính rời rạc của cuốn sách, Kidd chọn một kiểu thiết kế lạ mắt. “The Original of Laura” sẽ bao gồm những bức chụp lại của những miếng thẻ, cùng với bản đánh máy. Những miếng thẻ sẽ được đính vào góc sách để độc giả có thể tháo ra, xào xáo chúng, cũng như cách bố cục của Nabokov.
Quyết định xuất bản của Dmitri Nabokov đã tạo nên một luồng chỉ trích từ những học giả và nhà văn vốn cho rằng mong muốn hủy tác phẩm của nhà văn phải được ưu tiên hơn sự khao khát đọc nó của công chúng. Giáo sư tiếng Anh ở Havard Leland de la Durantaye và nhà biên kịch Anh Tom Stoppard ủng hộ việc tiêu hủy.
Những người khác thì nài nỉ việc xuất bản, cho rằng nếu người ta đốt đi những tác phẩm theo như yêu cầu của Franz Kafka thì hậu thế đã không có những “The Trial”, “The Castle”, hay “Amerika”.
Trong một cuộc phỏng vấn qua email, Nabokov con viết rằng anh đã tiên liệu những phản ứng từ nhiều phía. “Qua những thông tin tôi có được trước xuất bản, một phần ba nhà phê bình sẽ tỏ lòng biết ơn với tôi là người đã lưu giữ cuốn tiểu thuyết, một phần ba sẽ ai oán tôi vì đã hủy hoại thanh danh tác giả, và số còn lại sẽ tìm cách so sánh nó với những tác phẩm khác của cha tôi – một việc bất khả thi”, ông viết.
Một số cuốn sách hậu cái chết được nhà xuất bản khẳng định là ấn bản thật hơn so với ý định ban đầu của tác giả. Vào tháng này, nhà Vintage sẽ cho ra mắt ấn bản mới “Frankenstein” của Mary Shelley, 158 năm sau khi nữ nhà văn qua đời. Đây là lần đầu tiên nguyên bản truyện được cung cấp mà không có sự biên tập của Percy Shelly chồng bà. Ấn bản lần này là nhằm mục đích giải trừ cuộc tranh cãi dai dẳng về việc Mary Shelly hay chồng bà mới thực sự viết nên cuốn truyện. Nhiều thông tin về cuốn sách mới của nhà Vintage “The Original Frankenstein” cho rằng Percy Shelly chỉ viết 5.000 trong số 72.000 từ. Ấn bản quen thuộc hơn, đã được biên tập, cũng sẽ xuất hiện cùng lúc với ấn bản gốc.
Một số tác phẩm hậu cái chết quan trọng dự kiến xuất bản:
The Suicide Run của William Styron (1925-2006), Random House, Oct. 6
The Red Book của C.G. Jung (1975-1961), W.W. Norton and Co., Oct. 7
Giới học giả coi nó là tác phẩm chưa công bố quan trọng nhất về lịch sử tâm lý học, được cất giữ hơn nửa thế kỉ bởi gia đình Jung.
Look at the Birdie của Kurt Vonnegut (1922-2007), Delacort Press, Oct. 20
Tuyển tập 14 truyện ngắn chưa công bố này bao gồm một mẩu chuyện về những người tí hon, bé như con trùng và câu chuyện về cỗ máy ma quỷ nói cho người nghe biết được chính sác họ muốn nghe điều gì. Tuyển tập tiếp theo sẽ được xuất bản vào năm 2010.
The Original of Laura của Vladimir Nabokov (1899-1977), Knopf, Nov. 17
Cuốn tiểu thuyết cuối cùng của tác giả là một câu chuyện vá víu và chưa hoàn thành về một người phụ nữ mang tên Flora. Người yêu cũ của Flora đã lấy hình tượng của cô xây dựng nên nhân vật trong cuốn tiểu thuyết “Laura” của mình.
Pirate Lattitudes của Michael Crichton (1942-2008), HarperCollins, Nov. 24
Three Days Before the Shooting của Ralph Ellison (1914-1994), Random House, Jan. 26
Memory của Donald E. Westlake (1933-2008), Hard Case Crime, April 10
Alexandra Alter
(Lược dịch từ The Wall Street Journal)
No comments:
Post a Comment