Nation-building will take hard choices; doing more with less.
Tối thứ ba tại Canberra, Bộ trưởng Tài chính (Treasurer) Úc Wayne Swan đã công bố kế hoạch Budget năm 2009 của nước này. Trước đó, chuyện không chỉ rôm rả trong giới tài chính mà được bàn tán ngay cả ở giảng đường. Có thể nói kế hoạch budget lần này của vị treasurer thứ 36 của nước Úc là quyết định khó khăn nhất trong 74 năm qua, kể từ cuộc Đại suy thoái những năm 1930. Ngay cả cuộc khủng hoảng 1990-91 kéo theo deficit 4.1% GDP cũng không nghiêm trọng bằng cuộc khủng hoảng lần này. Lần đó, nước Úc mất 6 năm sau để trở lại surplus. Còn lần này khi deficit đã ở ngưỡng 4%, một người lạc quan như Wayne Swan đặt ra một nhiệm vụ trọng tâm: nation-building để đưa đất nước phục hồi nhanh chóng sau khủng hoảng.
Đó là kế hoạch nhằm thúc đẩy việc làm bằng cách đầu tư vào cơ sở hạ tầng cần thiết trong tương lai. Ba nhiệm vụ chính được đặt ra: (1) Thúc đẩy việc làm ngay lúc này; (2) Xây dựng nền tảng vững chắc cho sự tăng trưởng trong tương lại; (3) Tận dụng (tư bản hóa) thời cơ khi nền kinh tế toàn cầu có dấu hiệu phục hồi.
Nhìn toàn cảnh, nền kinh tế nước Úc, dự báo GDP sẽ giảm 0.5% năm 2009-2010, bị ảnh hưởng ít hơn các nước lớn khác, tuy nhiên nước Úc rơi vào suy thoái khi đang ở trên đà tăng trưởng cao. Dự báo năm 2011, chính phủ sẽ phải đối mặt với con số 8.5% thất nghiệp. Gói kích thích kinh tế chiếm 0.75% GDP được kì vọng sẽ hỗ trợ 210,000 việc làm, tương đương giảm 1.5% tỉ lệ thất nghiệp. Gói grant hỗ trợ first-home owner đã giúp 59,000 người Úc mua được căn hộ đầu tiên giữa thời kì khủng hoảng, giúp giải tỏa thị trường nhà đất và tăng sentiment. Trong kế hoạch budget 2009, Wayne Swan thông báo sẽ tiếp tục gói grant này trong 6 tháng tới. Doanh nghiệp vừa và nhỏ, xương số của nền kinh tế và chiếm tới nửa số lao động thuộc khu vực tư nhân, sẽ được giảm 50% thuế đến hết năm 2009 (gọi là Small Business and General Business Tax Break).
Trọng tâm của việc nation-building trong budget lần này là 22 tỷ AUD đầu tư vào cơ sở hạ tầng, trong đó có xây dựng highway ở Queensland và mạn đông; metro rail ở Adelaide, Melbourne, Brisbane, Sydney, Perth và ở Gold Coast; port ở mạn tây. Ngoài ra còn dự án Broadband trị giá 43 tỷ AUD sẽ được triển khai ở Tasmania trước; rồi cơ man là trung tâm nghiên cứu và trường đại học. Dự án năng lượng sạch, ayda cái này mới bị phản ứng từ phe đối lập, sẽ nhận được 4.5 tỷ AUD đầu tư vào low-emission technology. Về phát triển con người, trường học và bệnh viện được ưu tiên, đồng thời tăng trợ cấp thất nghiệp và lương hưu. Nó còn một cái gọi là parental leave scheme hôm nào nói sau.
Vốn là người lạc quan, Swan cho rằng Úc là một trong những nước có balance sheet đẹp nhất trong cuộc khủng hoảng lần này :D . Net debt dự đoán là 14% GDP trong năm 2013-14 trong khi ở những cường quốc là 80%. Về fiscal có hai ý chính: một là sẽ có gói fiscal stimulus trong ngắn hạn nhằm tự điều chỉnh budget cho phù hợp với các thay đổi về kinh tế; hai là sớm đưa budget trở lại surplus và trả nợ trong trung hạn. Một thay đổi khác ảnh hưởng không nhỏ đến chính sách lương hưu và budget là việc tăng dần tuổi về hưu cho đến năm 2023 là 67 tuổi.
Tranh cãi quanh cái budget này sẽ còn tiếp tục dài dài, song có thể thấy sự lạc quan xuất hiện cùng với nó, từ Wayne Swan cho đến những người hưởng lợi trực tiếp, hay nói cho vuông là tất cả những taxpayer của nước này, bởi họ biết rằng nếu nền kinh tế sớm phục hồi trở lại như kỳ vọng của Swan, họ là những người hưởng lợi lâu dài nhất, và bền vững nhất.
No comments:
Post a Comment