Ngày 22/4 tại Nam Phi sẽ diễn ra cuộc bầu cử tổng thống quan trọng nhất kể từ ngày đất nước này xóa bỏ chế độ apartheid vào năm 1994 và Nelson Mandela khi đó trở thành tổng thống của chính phủ ANC đầu tiên. Gần như chắc chắn Jacob Zuma sẽ giành phần thắng trong cuộc chạy đua này. Tuy nhiên nhiều người bi quan lo ngại đất nước "cầu vồng" dưới sự lãnh đạo của Zuma sẽ trở thành một Zimbabwe khác.
Từ một cậu bé chăn bò thất học và sau đó làm phụ bếp, Zuma nhiều khả năng trở thành tổng thống của đất nước 23 triệu dân này. Tổng giám mục Desmond Tutu, người nhận giải Nobel hòa bình năm 1984, cho rằng Zuma "thiếu tư cách để trở thành tổng thống" và đất nước này sẽ phải "xấu hổ" vì điều đó. Cách đây vài tuần, thậm chí ít người nghĩ Zuma sẽ tranh cử vì bị tố cáo tham nhũng cùng nhiều vụ bê bối khác bị đổ bể. Cách đây 3 năm, Zuma từng bị buộc tội hiếp một cô gái HIV dương tính nhưng sau đó được trắng án. Lão này cãi lý là trong văn hóa Zulu thì khi phụ nữ mời mọc trước thì đàn ông không được từ chối. Chưa kể lão còn theo chế độ đa thê (6 vợ và 22 con).
Suốt 8 năm nay, Zuma đang phải đối mặt với các tội danh tham nhũng: khai gian, thụt két, rửa tiền, trốn thuế... Cuối cùng thì cơ quan truy tố buộc phải tạm ngưng việc điều tra trước thềm cuộc bầu cử. F. W. de Klerk, người nhận giải Nobel hòa bình cùng năm 1993 với Mandela, cho rằng việc bãi bỏ điều tra là một cách làm luật trắng trợn của ANC và tố cáo ANC đang chính trị hóa cơ quan lập pháp và hành pháp. Không chỉ Klerk, nhiều người khác cũng lo ngại nhiều khả năng ANC sẽ giành được hai phần ba số ghế trong quốc hội, đủ điều kiện để thay đổi hiến pháp. Khi đó, có thể ANC sẽ thay đổi hiến pháp để tổng thống không bị buộc tội và thực hiện phân phối lại đất đai như trường hợp của Zimbabwe.
Kể từ khi ANC nắm chính quyền cách đây 15 năm, bộ mặt đất nước Nam Phi cũng có sự thay đổi không nhỏ. Chính phủ đã trợ cấp nhà ở cho 20% dân số trong chỉ hơn một thập kỷ. Năm 1996, chỉ một nửa số hộ dân có điện và nước sạch thì bây giờ đã là 80%. Quan trọng hơn là những chính sách phúc lợi không làm ngân sách bị thâm hụt, nhờ công của Bộ trưởng tài chính Trevor manuel. Nợ chính phủ từ chiếm một nửa GDP năm 1995 giảm chỉ còn 30% trong năm 2007. So với anh bạn láng giềng Zimbabwe hay nhiều nước khác trong châu lục thì Nam Phi đã đạt được những tiến bộ đáng kể. Tuy vậy, từ khi Mbeki lên nắm tổng thống thì ngay trong nội bộ ANC đã chứng kiến sự chia rẽ (thiên dần về cánh tả) và uy tín của ANC trong dân chúng cũng giảm sút phần nào.
Dù sao thì tỉ lệ phản đối Zuma cũng chỉ chiếm thiểu số. Sau khi việc điều tra tội danh bị bãi bỏ thì uy tín của ông lên như diều gặp gió. Zuma nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ nhân dân Nam Phi vì ông nói và hứa những điều người dân muốn nghe. Zuma còn nhận được sự ủng hộ của Mandela, là người được nhân dân Nam Phi tôn kính nhất. Nam Phi là nền kinh tế lớn nhất châu Phi và có ảnh hưởng không nhỏ trên chính trường thế giới, một phần nhờ uy tín của Mandela. Tuy nhiên thời của Mandela đã qua, liệu cầu vồng có sáng lại ở đất nước này sau trận mưa lớn?
No comments:
Post a Comment