7 Oct 2008

Giải Nobel Văn học 2008

Vào thứ năm này (ngày 9/10), giải Nobel Văn học sẽ được công bố. Theo Thanh niên online thì những ứng cử viên nặng kí của giải thưởng năm nay sẽ là: Philip Roth (Mỹ), Haruki Murakami (Nhật), Claudio Magris (Ý), Amos Oz (Israel) và Joyce Carol Oates (Mỹ). Trong số này thì Murakami và Roth là nổi bật hơn cả.

Theo tôi thì giải năm nay có lẽ sẽ thuộc về Philip Roth bởi hai lẽ. Một là ông này đã quá già (75 tuổi) và có lẽ cũng đến lúc người ta nên trao vinh quang cho ông. Năm ngoái Doris Lessing (Anh) cũng được giải ở cái tuổi thất thập cổ lai hy. Mấy ông nhà văn có tài mà vẫn còn trẻ, khỏe, có ích, chẳng hạn như Milan Kundera năm nào cũng được đồn là sẽ đoạt giải nhưng cuối cùng vẫn vô duyên với Nobel Văn học. Thứ hai là những giải thưởng Philip Roth đoạt được quá khủng, ít ra là so với những ứng viên còn lại: giải Pulitzer văn chương năm 1998, ba giải Pen/Faulkner bên cạnh mấy giải lẻ tẻ không nói làm gì. Tiếc là sách dịch của ông sang tiếng Việt chưa nhiều. Thể loại ông này viết chủ yếu là tự truyện (autobiograhphy), giống mấy ông nhà văn Pháp, đọc buồn ngủ chết được.

Còn Murakami thì quá quen thuộc với độc giả Việt Nam khi hầu hết tiểu thuyết của ông đã được dịch sang tiếng Việt, mà gần đây nhất là Kafka bên bờ biển do Dương Tường dịch. Tiếc là một mảng rất xuất sắc của Murakami là truyện ngắn thì chưa được khai thác đẩy đủ. Trong mấy cuốn đã đọc thì tôi cũng chẳng nhớ gì nhiều, Rừng Nauy tạm được, Phía Tây mặt trời phía Nam biên giới có lẽ là hay nhất, Kafka bên bờ biển thì bỏ dở tại hồi đó đọc bản tiếng Anh, Biên niên kí chim vặn dây cót mượn của thằng bạn chưa trả. Nhân vật của Murakami (trong hai cuốn đầu mà tớ còn nhớ mang máng) có đặc điểm chung là có sự dằng xé nội tâm rất gay gắt và chực bùng ra lúc nào không biết (bằng cách tự tử hehe), bởi xung quanh họ luôn là một màu u ám của nỗi cô đơn, lạc lõng, và mất phương hướng. Nghĩ lại thấy đúng phết. Tưởng tượng bạn đang sống trong một xã hội thông tin như thế, cuộc sống của bạn gắn liền với đường line internet và bờ lốc bờ liếc các kiểu, tự dưng có một chuyện xảy đến khiến bạn thấy sốc. Bạn muốn tìm một ai đó để chia sẻ mà chẳng có ma nào online cả, hoặc là ai cũng invi hết, muốn gọi điện mà chẳng ma nào bắt máy, muốn rủ ai đó đi chơi mà chẳng có ma nào bên cạnh... Tự nhiên bạn muốn được thả lưng xuống thảm cỏ xanh, trước mặt là bầu trời trong vắt và nằm cạnh bạn là một người con gái thông minh dễ thương sẵn sàng lắng nghe mọi lời tâm sự. Tất nhiên mong muốn vẫn chỉ là mong muốn và chẳng có sự tình cờ đẹp đẽ nào xảy đến cả. Và bạn trở thành một nhân vật trong tiểu thuyết của Murakami.

Tuy nhiên cá nhân tôi thì thích Philip Roth được giải hơn, vì nếu Murakami được thì sẽ chẳng có gì đáng bàn cả, ngoài chuyện tài chính Mỹ khủng hoảng và phí trước bạ xe máy ở TP.HCM tăng gấp đôi hix hix. Tâm lý chung thì khi giải Nobel được trao cho một tên tuổi xa lạ với độc giả Việt Nam, tác giả đó sẽ có cuộc đổ bộ đầy ngoạn mục xuống nền dịch thuật nước nhà, như trường hợp của Orhan Pamuk cách đây hai năm, và khi đó có lợi nhất vẫn là người đọc. Hy vọng là thế.

No comments:

Post a Comment